Wywiad z prezesem K3System w podcaście „Pracodawca Godny Zaufania"

Czy branża IT to wciąż "ziemia obiecana" dla pracowników, czy może bańka właśnie pęka? Rozmawa o fali zwolnień u gigantów  i stabilności w średnich firmach, a także o tym, dlaczego "straszenie" sztuczną inteligencją przypomina panikę z lat 90. dotyczącą komputeryzacji biur.

Michał Kowalski, prezes firmy K3 System, był gościem podcastu, w którym wyjaśniał, jak zmieniają się reguły gry w firmach technologicznych.

Organizator: Fundacja XBW

Wywiad do posłuchania tutaj (audio):  https://www.youtube.com/watch?v=9wbty4ZtUnI

Przeczytaj cały wywiad z Michałem Kowalskim, prezesem K3System.

Ostatnio w w debatach przebijają się dwie opinie na temat rynku IT. Jedna z nich mówi, że na absolwentów kierunków IT praca czeka wszędzie. Mamy do czynienia z wielkim popytem na ludzi z tej branży. Drudzy zaś mówią, że branża=ę IT czeka fala zwolnień i widmo bezrobocia. Jak to wygląda z pana perspektywy? Czy rynek pracownika w IT się kończy?  

Zwykle prawda pewnie jest gdzieś po środku. Słyszałem opinie pesymistyczne, dotyczące informacji, że jest dużo planowanych zwolnień, szczególnie wśród tych dużych operatorów, hyperscalerów; firm, o zasięgu ogólnoświatowym. Z mojej perspektywy, jako prezesa firmy o średniej wielkości nie obserwujemy negatywnych ruchów. Rynek IT się zmienia. Zmieniają się zapotrzebowania klienta, zmienia się sytuacja technologiczna. Te zmiany wymuszają korekty w obszarze zatrudnienia. Z naszej perspektywy ten poziom zapotrzebowania na specjalistów w obszarze IT jest jakby ciągle na tym samym poziomie.  

A jest to wysoki poziom czy średni?  

Zmienia się struktura tego zapotrzebowania. Parę lat temu nasze oczekiwania kierowane były w stronę osób o kompetencjach związanych z infrastrukturą, z wiedzą na temat pewnych rozwiązań softwarowych. Natomiast teraz jest przesunięcie w kierunku obszarów cyberbezpieczeństwa, w kierunku obszarów związanych ze sztuczną inteligencją, w kierunku obszarów związanych z audytami bezpieczeństwa, IT w  strukturze prawnej Polski i Europy.  

A jak łączy się z tym AI? Czy to jest obecnie tylko narzędzie? Czy jest potencjał na to, że AI wypchnie pracownika z rynku z rynku IT? 

Słyszę opinie osób, które z przerażeniem w oczach opowiadają historie, o tym że firma wdrożyła AI i planuję zwolnić połowę kadry – brzmi to dla mnie jak bajka. Straszenie małych dzieci złym wilkiem. Tak to nie wygląda. Ja już mam trochę lat i trochę też działam w tej branży. Pamiętam rewolucję związaną z rokiem dwutysięcznym. Szczególnie historię, o strasznych obawach związanych z komputeryzacją biur i że ta spowoduje redukcję kadr w administracji o co najmniej 50%. Jeżeli teraz porównamy sobie stopień zasilania i nasycenia pracownikami administracyjnymi w latach powiedzmy dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych do współczesności to okazuje się, że teraz jest pięcio- lub dziesięciokrotnie więcej pracowników. Oczywiście AI zmienia strukturę pracy człowieka. Wspiera pewne procesy, natomiast nie wyeliminuje na koniec dnia osoby. Musi być kontrolowane. Jesteśmy tak stworzeni, że posiadamy ten swój geniusz i na tym etapie sztuczna inteligencja nas w 100% nie wyeliminuje.  

Czy w procesie rekrutacji, kiedy dysponujemy takimi narzędziami jak sztuczna inteligencja, umiejętności miękkie nie mają coraz większego znaczenia w branży IT?  

W rozmowie z potencjalnym kandydatem zawsze oceniamy jego osobowość, to jakim jest człowiekiem, jakie ma zainteresowania, jakie ma plany życiowe, nawet niezwiązane stricte z tym co ma robić zawodowo. Na koniec dnia to wszyscy przebywamy większość czasów pracy. Nasze relacje w pracy są więc bardzo istotne. Bardzo wpływają na komfort innych pracowników. Dla nas bardzo ważnym elementem jest umiejętność współpracy z drugim człowiekiem. Nawet ważniejszym elementem jest umiejętność współpracy, zachowania się w grupie i prowadzenia szczerych, dojrzałych emocjonalnie interakcji, niż te umiejętności stricte merytoryczne. Umiejętności merytoryczne można w wyniku ciężkiej pracy zdobyć, szczególnie z takimi narzędziami jak sztuczna inteligencja, która bardzo przyspiesza procesy szkoleniowe. Natomiast charakter człowieka się często nie zmienia. (…) Osoba, która przychodzi do nas wchodzi z nami w układ partnerski. To jest trochę układ B2B, czyli potencjalny pracownik i my jako pracodawca umawiamy się, że dobrze pasujemy do siebie charakterologicznie i chcemy razem przebywać 8 godzin dziennie, czyli często więcej niż rodziny przebywają ze sobą w obecnych czasach. Pracujemy, rozwijamy i do końca też sami nie wiemy, co będzie dalej, bo rynek IT jest bardzo dynamiczny. Kiedyś te większe zmiany były mniej więcej co 5 lat. Teraz z roku na rok wprowadzane są nowe technologie, a nawet rewolucje. Pewną immanentną cechą rynku IT jest zmiana. (…) 

Widać na waszej stronie, że kładziecie nacisk na cyberbezpieczeństwo. Czy może to jest nisza, która ma szansę być odporna na kryzysy przez to, że coraz bardziej się nasilają ataki hakerskie i coraz więcej firm jest zagrożone?  

Wie Pan ile jest dziennie ataków hakerskich na firmy? Około 400. Większość pozostaje anonimowa, nikt się nie chwali, że był jakiś incydent. Wszyscy mają poczucie trochę winy. Jeżeli ktoś mnie zaatakował, to jest moje niedopatrzenie, jakieś błędy w systemach. Natomiast jest to dzień poprzedni. (…) Jest to w tym momencie sytuacja paląca, zdecydowanie powinno być najważniejszym punktem dla firm i organizacji. Wynika to przede wszystkim z sytuacji geopolitycznej, z tego co się dzieje za naszą wschodnią granicą. W szerszym kontekście nawet rywalizacji pomiędzy Azją, a Ameryką Północną lub pomiędzy jedną, a drugą półkulą. Jest element sił, które się ścierają, które rywalizują; jest element wyścigu korporacji, różnych fałszywych flag. (…) Obszar cybezpieczeństwa też ewoluuje. On się rozwija, dotyka nowych punktów w technologii IT. Ciężko tutaj zdefiniować, co to jest cyberbezpieczeństwo. Teraz każdy administrator musi mieć kompetencje w obszarze cyberbezpieczeństwa. Wspominaliśmy o sztucznej inteligencji. Sztuczna inteligencja też ma pewne normy. Jest akt Unii Europejskiej – AI Act. Dotyczy między innymi kwestii związanej z wykorzystywaniem AI w sposób jakby etyczny. Można zasymulować czyjś głos, obraz, całe zdarzenia. To też jest  cyberbezpieczeństwo. 

A czy na polskim rynku pracy są specjaliści? Mówi się od wielu lat, że najlepsi eksperci, najlepsi inżynierowie, najlepsi specjaliści w swojej dziedzinie wyjeżdżają na zachód, nie zostają w Polsce. Czy to też dotyczy branży IT.  A może głębiej - czy to dotyczy konkretnie ekspertów od spraw cyberbezpieczeństwa?  

Moje odczucia są takie, że ci specjaliści są. Tak, część współpracuje dla dużych korporacji, ale w formie hybrydowej i często z Polski, ze swojego domu i na część etatu. Specjaliści są dostępni, są też chętni do pracy w kilku miejscach. (…) Żeby być dobrym specjalistą od cyberbezpieczeństwa trzeba być pasjonatem. Trzeba to lubić, interesować się tym nie tylko podczas pracy, ale również poza nią. Ta dziedzina się bardzo zmienia. To nie jest nic stałego, to nie jest coś, co gdy pójdziemy na studia, po 10 latach będzie działać tak samo. Wiemy jak często pojawiają się nowe wersje systemów do ochrony, systemów antywirusowych, antyspamowych. Trzeba uczestniczyć w forach, szkoleniach i wtedy ma się szansę zostać wysokiej klasy specjalistą. Oczywiście wtedy wzrasta szansa na duże wynagrodzenia, bo rynek lubi ludzi kreatywnych, którzy chcą wnieść innowacje.  

Ostatnie pytanie będzie dotyczyło właśnie tego - co pan radzi młodym ludziom, którzy teraz wchodzą na rynek pracy? W co powinni inwestować swój czas i naukę żeby za 5 lat mieć ciągle atrakcyjne kompetencje i być na bieżąco z tymi trendami, o których mówiliśmy? 

Niech poczują to, co ich interesuje. Moja osobista dewiza życiowa, to żeby robić te rzeczy, które sprawiają ci satysfakcję i w których czujesz się dobrze, czujesz swoje wewnętrzne mocne strony. Rób w życiu to, co cię interesuje. Rozwijaj to. Jeśli chodzi o te obszary związane z informatyką, to jest tego naprawdę dużo. Jak wspomnieliśmy, samo cyberbezpieczeństwo jest bardzo zróżnicowane. Jest to kierunek, który będzie się rozwijał z racji rosnącego zapotrzebowania i nie przewidujemy w najbliższym czasie, że incydenty znikną. Wręcz przeciwnie, wprowadzane są nowe regulacje, które zobowiązują firmy do budowania środowisk zapewniających ciągłość biznesową, a do tego będą potrzebni ludzie. To jest ten aspekt technologiczny, jest też aspekt compliance, czyli połączenie obszaru IT i pewnych wymogów prawnych, zrozumienie tego, przełożenie na tworzenie pewnej kultury prawnej organizacji. Na te umiejętności jest również duże zapotrzebowanie. Oczywiście też istotna jest wiedza o szeroko pojętej sztucznej inteligencji, która również będzie się tylko rozwijała. Warto rozwijać swoją umiejętności nie tylko pod kątem narzędzi generatywnych. Na rynku pracy ważna jest wiedza o rozwiązaniach dedykowanych dla biznesu. W naszej ofercie mamy na przykład aplikację IBM Watsonx. Jeżeli ktoś śledzi międzynarodową sytuację gospodarczą, to wie, że akcje producenta tego systemu w ciągu ostatniego roku wzrosły o ponad 300%. (…) Podsumowując, przede wszystkim warto inwestować w siebie. Jeżeli zastanawiacie się w co inwestować, to we własne umiejętności, w szkolenia. Żadna nieruchomość, czy akcje nie przyniosą takiego zwrotu jak inwestycja w swoje umiejętności. Jest też gwarancja, że nikt ci tego nie zabierze. Żadne zmiany na rynku nie spowodują, że ty mniej wiesz. Żadna ustawa. Dlatego dla młodych - inwestujcie w siebie, bądźcie pasjonatami, róbcie to co lubicie.

Dziękuję bardzo za te wskazówki i za tę rozmowę. Moim i państwa gościem był Michał Kowalski, prezes K3System. 

Dziękuję bardzo.